X
تبلیغات
روان شناسی

روان شناسی

دانشجویان، روان شناسی

منابع کارشناسی ارشد روان شناسی عمومی و بالینی

 

آمار و روش تحقيق:- احتمالات و آمار كاربردي در روان شناسي و علوم تربيتي،دكتر دلاور- مباني نظري و عملي پژوهش، دلاور، - روش تحقيق در علوم رفتاري ،دكتر سرمد و بازرگان و حجازي- روش تحقيق در روان شناسي و علوم تربيتي،دكتر دلاور

روان شناسي عمومي:- زمينه روان شناسي،هيلگارد،دو جلد ، ترجمه براهنی یا رفيعي

مرضي و استثنايي:- روان شناسي كودكان استثنايي،ميلاني فر - روان شناسي مرضي تحولي 2 جلد اول دادستان- آسيب شناسي رواني 2 جلد ،سليگمن ترجمه سيد محمدي

زبان تخصصي:- پاورقيهاي منابع اعلام شده و فيش برداري از آنها -زبان تخصصي براي دانشجويان روان شناسي انتشارات سمت .يا متون روان شناسي از نايينيان يا كيانوش هاشميان.

علم النفس:- علم النفس از ديدگاه دانشمندان اسلامي، دكتر احدي.-روان شناسي شخصيت از ديدگاه دانشمندان ،دكتر احمدي

رشد: - روان شناسي ژنتيك ،دكتر منصور-روان شناسي رشد دو جلد ، ترجمه یحیی سید محمدی-روان شناسي رشد ،دو جلد حسن احدي -

انگيزش هيجان و روان شناسي فيزيولوژيك:- انگيزش و هيجان،يحيي سيد محمدي - انگيزش و هيجان ،كريم خداپناهي - روان شناسي فيزيولوژيك 2جلد ، جيمز كالات یا کارلسون

روان شناسي باليني:- روان شناسي باليني ،شاملو - روان شناسي باليني، دكتر دادستان- روان شناسي مرضي دو جلد، ساراسون و روان شناسی بالینی نوشته فیرس و همکاران ترجمه فیروز بخت

كتاب تست:مجموعه تستهاي گروه روان شناسي و مجموعه تستهاي سال قبل .مجموعه كتابهاي انتشارات سنجش تكميلي.

با توجه به اينكه نمي توان به طور دقيق منابع كارشناسي ارشد را براي سالهاي بعدي پيش بيني كرد، شرط اصلي در قبولي شما علاوه بر مطالعه منابع فوق، مطالعه دقيق و كامل كليه كتب درسي در دسترس شما و افزايش دامنه اطلاعات در طول تحصيل است.

موفق باشيد.

+ نوشته شده در  جمعه 21 تیر1387ساعت 20:12  توسط Jafar Mamaghani  | 

به نام خدا

ضمن عرض تبرك براي دانشجويان محترم كه در شرف دانش‌آموختگي قرار گرفته‌اند و با گذراندن درس پايان نامه خواهند توانست دوره تحصيلي ليسانس خود را كامل نمايند، براي گذراندن اين درس چهار واحدي لازم است به موارد ذيل توجه نمايند.

به‌طور كلي براي انجام هر پژوهشي لازم است پنج مرحله زير رعايت گردد:

·                    انتخاب موضوع

·                    نوشتن طرح پژوهشي

·                    اجراي طرح پژوهشي

·                    تهيه گزارش پژوهشي

·                    تهيه مقاله پژوهشي

لازم است دانشجو و يا هر پژوهشگر ديگري، در هر يك از مراحل فوق با استاد راهنمايش ارتباط برقرار نمايد و تاييديه استادش را داشته باشد.

انتخاب موضوع

ويژگي‌هاي موضوع پژوهش:

1-                 بايد روان‌شناختي باشد.

2-                 كلي نباشد.

3-                 مختصر و مفيد باشد.

4-                 عنوان بايد ساده و روشن باشد و از كلمات تكراري و بي‌فايده پرهيز گردد.

5-                 بتوان آن را در طول يك ترم تحصيلي انجام داد.

6-                 هزينه اجراي آن براي دانشجو سنگين نباشد.

7-                 موضوع مشكلات فرهنگي ايجاد نكند.

8-        براي هر پژوهش علمي، طرح پژوهشي لازم است كه شبيه به برنامه يك سفر است و  بايد قبل از سفر تنظيم شود. بنابر اين در جمله‌بندي طرح پژوهشي بايد از افعال آينده استفاده شود، چون طرحي است كه قرار است در آينده آن را اجرا كرد و هنوز اجرا نشده است.

9-        انتخاب موضوع پايان‌نامه بر عهده دانشجو مي‌باشد، كه بايد براساس مطالعات مختلف دانشجو در حيطه روان‌شناسي انتخاب گردد، در نهايت موضوع پايان‌نامه شما بايد به تاييد استاد راهنماي شما برسد تا دانشجويان بعدا براي آن طرح پژوهشي تهيه نمايند.

 

 

نوشتن طرح پژوهشي

بعد از انتخاب و تاييد موضوع پژوهش، تهيه طرح مناسب براي آن لازم و ضروري مي باشد. دانشجويان بايد توجه داشته باشند كه تا زمان تاييد طرح پژوهشي اجازه اجراي طرح پژوهشي و گرد‌آوري اطلاعات را ندارند. چون قسمتي از نمره پايان ترم به طرح پژوهشي شما تعلق مي‌گيرد و درصورتي كه شما طرح خود را جهت رفع اشكال و نمره دهي ارايه ننماييد بخشي از نمره شما در اين درس را از دست مي‌دهيد. براي نوشتن طرح پژوهشي نيازمند چهارچوب استاندارد هستيم كه در زير مي‌آيد. چهارچوب طرح پژوهشي به شرح ذيل مي‌باشد:

1- عنوان پژوهش

موضوع بايد، يك موضوع پژوهشي بوده و اقدام به مطالعه روابط بين دو يا چند متغيير نمايد.

2- بيان مسئله

در اين بخش شما بايد به توضيح و بيان مسئله پژوهشي خود اقدام نماييد. كه نياز است با ارايه مطالعات مختلف دانشمندان در اين زمينه اين مسئله مستدل گردد، و بايد حاوي خلاصه‌اي از يافته‌هاي پژوهشگران باشد. در نهايت به ترتيبي بايد مطرح شود كه خواننده را به مسئله پژوهشي كه در ذهن پژوهشگر وجود دارد هدايت كند.

3- اهميت و ضرورت پژوهش

در اين بخش شما بايد نشان دهيد كه موضوع شما يك مسئله مهم و با اهميت مي‌باشد و با ارايه دلايل گوناگون بايد اهميت اين مسئله را دقيقاً مشخص نماييد.

4- مفاهيم نظري و پيشينه پژوهشي

اين بخش شامل دو قسمت پيشينه پژوهشي و نظريات مربوطه است. پيشينه پژوهشي شامل تحقيقات مختلفي است كه در اين زمينه در گذشته صورت گرفته است. نظريات نيز شامل مجموعه نظريه‌هاي است كه در ارتباط با موضوع شما به وسيله دانشمندان روان‌شناسي ارايه شده است.

5- اهداف پژوهشي

در اين قسمت اهداف خود را به صورت كلي و جزئي به صورت جملات كنشي بايد بيان نماييد.

6- سوالات و فرضيه‌هاي پژوهشي

سوال پژوهشي يك جمله سوالي است كه به علامت سوالي مشخص مي‌گردد. ممكن است شما سوال پژوهشي نداشته باشيد و يا برعكس. در كل بايد سوالات و يا فرضيه‌هايي را براي مسئله خود بيان نماييد.  فرضيه پژوهشي يك جمله مثبت خبري است كه به طور موقت از سوي پژوهشگر براي پاسخ به سوال پژوهشي پذيرفته مي‌شود. فرضيه‌هاي شما بايد به وسيله نظريه‌هاي مختلف اريه شده در بخش مفاهيم نظري حمايت گردد. اين نظريات بايد در بخش مفاهيم نظري و پيشينه پژوهشي آورده شود.

 

 

7- مشخص كردن متغيرها و تعريف مفهومي و عملياتي آن‌ها

متغيرها معمولاً به دسته‌هاي مستقل، وابسته، كنترل و تعديل كننده و ... تقسيم مي‌شوند. در هر فرضيه و سوال ارايه شده بايد متغيرها دقيقاً مشخص گرديده و نوع آن نيز نوشته شود. متغير، اول تعريف مفهومي مي‌شود. اين تعريف با استفاده از تعاريف دانشمندان ارايه مي‌گردد. معمولاً اگر متغيري را اگر نتوان به صورت عملياتي تعريف كرد قابل اجرا نمي‌باشد. تعريف عملياتي يعني تعريف قابل اندازه و قابل مشاهده  متغير.

8- ابزارهاي گرد آوري اطلاعات و ويژگي‌هاي روان‌سنجي آن‌ها

ابزارهاي گردآوري اطلاعات بايد دقيقاً مرتبط با متغيرهاي مورد اندازه گيري باشد و اعتبار و روايي آن‌ها بر اساس مطالعات قبلي ارايه شده و منابع مربوطه نيز مشخص شود.

9- جامعه، نمونه، روش‌هاي نمونه‌گيري و حجم نمونه

جامعه پژوهش شما شامل چه كساني است، بايد دقيقا تعريف نموده و مشخص نماييد. براي انتخاب نمونه از چه روش‌هايي استفاده خواهيد نمود، كه بايد مشخص شود. از جامعه تعريف شده چند نفر و چرا اين مقدار انتخاب خواهد شد.

10- روش تحقيق

نوع روش خود را با توجه به روش‌هاي مورد مطالعه در درس روش تحقيق مشخص نماييد. روش تحقيق شما را شيوه اجرا، مسئله پژوهشي و روش‌هاي گرد آوري اطلاعات مشخص مي‌نماييد. مشخص كنيد كه از كدام روش توصيفي، زمينه يابي، همبستگي و ...  استفاده خواهيد كرد.

11- شيوه اجراي پژوهش

در اين بخش بايد شما نحوه اجرا، گردآوري اطلاعات و مراحل اجراي تحقيق خود را توضيح دهيد.

12- شيوه تحليل داده‌ها

در تحليل داده‌ها شما بايد مشخص كنيد كه از كدام روش‌هاي آماري ارايه شده در آمار توصيفي و استنباطي استفاده خواهيد نمود. نوشتن نام روش‌ها كفايت مي‌نمايد و نيازي به ارايه فرمول‌هاي آماري نمي‌باشد. روش‌هاي آماري شما را مقياس‌هاي اندازه‌گيري (اسمي، رتبه‌اي، فاصله‌اي و نسبتي) متغيرها مشخص مي‌نمايد و براي راحت‌تر شدن مقياس‌هاي متغيرها را نيز مشخص نماييد.

13- منابع

فهرست منابع شما بايد بر اساس روش انجمن روان‌شناسي امريكا (APA) باشد. براي نوشتن صحيح منابع مي توانيد به مقالات درج شده در يك مجله علمي پژوهشي، مثل فصل نامه پژوهش‌هاي روان‌شناختي، مراجعه فرماييد.

14- پيوست‌ها

در اين قسمت در صورتي كه براي اندازه گيري از پرسشنامه‌ها و .. استفاده خواهيد نمود بايد نمونه آن را ارايه نماييد.

بعد از تهيه دقيق طرح، رفع اشكال و تاييد آن شما بايد سه فصل اول خود را تدوين نماييد. قبل از تدوين سه فصل اول نبايد اقدام به اجراي طرح مذكور نماييد.

 

نحوه اجراي طرح پژوهشي

اجراي پژوهش در جهت تاييد يا رد فرضيه پژوهش صورت نمي‌گيرد بلكه در جهت آزمون فرضيه يا فرضيه‌ها صورت مي‌گيرد. در اين مرحله پرسش‌نامه‌ها يا آزمايشات لازم جهت گردآوري داده‌ها صورت مي‌پذيرند و پژوهش‌ها داده‌هاي خام لازم را به دست مي‌آورند.

 

چهارچوب لازم براي گزارش پژوهشي

عنوان

تقدير و تشكر

صفحه تقديم

چكيده

فهرست مطالب

فهرست جداول

فهرست نمودارها

 

فصل اول: طرح مساله

مقدمه

بيان مسئله

اهميت و ضرورت

اهداف

سوالات و فرضيه‌ها

تعريف مفهومي و عملياتي متغيرها

 

فصل دوم: پیشینه

چهار چوب خاصي براي اين فصل وجود ندارد تنها بايد شما در اين فصل به طور منطقي از نظريه‌ها و و مطلعات انجام شده به صورت كامل مطالبي را ارايه نماييد. مطالب فصل دوم معمولا از مطالب كلي مربوط به موضوع پژوهش شروع شده و در نهايت به متغييرها و موضوع اصلي پژوهش مربوط مي شود.

 

فصل سوم: روش شناسی

مقدمه

روش تحقيق

جامعه، نمونه، و روش نمونه گيري

حجم نمونه

روش اجراي پژوهش

روش‌هاي آمار توصيفي و استنباطي

 

فصل چهارم: نتایج

فصل چهارم را مي‌توانيد در دو بخش آماده نماييد، بخش اول شامل توصيف داده‌ها و بخش دوم شامل آزمون‌هاي آماري است كه براي آزمون فرضيه‌ها به كار برده مي‌شود. معمولا جداول و نمودارها در فصل چهارم آورده مي‌شوند. بايد توجه داشت كه اين فصل بايد حاوي توضيحات كافي در مورد محتواي آماري فصل باشد.

 

فصل پنجم: خلاصه و بحث در نتایج

اين فصل مهمترين فصلي است كه شما بايد آن را تهيه نماييد. در اين فصل نتايج به دست آمده در فصل چهارم با توجه به آزمون‌هاي ارايه شده، بدون توجه به داده‌ها ارايه مي‌گردد و علاوه بر اين كدام  نظريه‌ها و پژوهش‌ها از كارهاي پژوهشي شما حمايت مي‌نماييد و در راستاي نتايج به دست آمده به وسيله شما مي‌باشد و يا بر عكس مغاير با نتايج شما است، بايد بيان شده و مقايسه گردند.

محدوديت‌ها

پيشنهادها

منابع

پيوست‌ها

 

شيوه تهيه مقاله پژوهشي

يك مقاله پژوهشي نتيجه يك كار پژوهشي خوب و مناسب مي‌باشد. دانشجو بايد با چهارچوب تهيه مقاله پژوهشي آشنا گردد و براي اين منظور از شما خواشته مي‌شود كه بعد از تهيه گزارش كامل يك مقاله پژوهشي براي كار علمي خود تهيه نماييد. براي تهيه مقاله خود چهار چوب زير را مي‌توانيد راعايت نمايد.

عنوان

نام پژوهشگر و عنوان ‌آن به صورت زير نويس

چكيده: شامل تمام مراحل پژوهشي بين 150 تا 200 كلمه

كليد واژه‌ها: شامل حداكثر 5 كلمه اصلي پژوهش

مقدمه: شامل مفاهيم نظري و پيشينه پژوهشي

روش: شامل طرح و ابزارهاي پژوهشي و ويژگي‌هاي روان‌سنجي ابزارها، جامعه، نمونه، روش نمونه‌گيري و شيوه اجرا است.

يافته‌ها: شامل اطلاعات توصيفي، استنباطي به صورت دقيق و نتايج آزمون‌هاي آماري است. در اين بخش نيازي به فرمول‌ها و محاسبات فرعي نمي‌باشد آوردن جدول‌هاي آماري و شاخص‌ها آماري كفايت مي‌نمايد.

بحث و نتيجه گيري: اين بخش از مهمترين قسمت مقاله شما است. در اين قسمت نتايج به دست آمده در قسمت يافه‌ها با توجه به آزمون‌هاي ارايه شده، بدون توجه به داده‌ها ارايه مي‌گردد و علاوه بر اين كدام  نظريه‌ها و پژوهش‌ها از كارهاي پژوهشي شما حمايت مي‌نماييد و در راستاي نتايج به دست آمده به وسيله شما مي‌باشد و يا بر عكس مغاير با نتايج شما است، بايد بيان شده و مقايسه گردند.

منابع: فهرست منابع شما بايد بر اساس روش انجمن روان‌شناسي امريكا (APA) باشد. براي نوشتن صحيح منابع مي توانيد به مقالات درج شده در يك مجله علمي پژوهشي مثل فصل نامه پژوهش‌هاي روان‌شناختي مراجعه فرماييد. در مقاله شما منابعي مي‌آيند كه از آن‌ها در نقل و قول‌ها در خود مقاله استفاده شده است، نه در گزارش پژوهشي.

 

تذكرات:

1-      قبل از تايپ و صحافي، و بعد از تهيه پنج فصل به طور كامل، دست نوشته‌هاي خود را جهت رفع اشكال نهايي (به ويژه فصل‌هاي چهار و پنج) بايد ارايه نماييد.

2-                ارايه پايان‌نامه تايپ شده در يك سي دي به همراه مقاله تايپ شده آن با يك سري پرينت الزامي مي‌باشد.

3-       دادن نمره براي اين درس به صورت انفرادي امكان پذير نمي‌باشد. نمرات شما حداكثر در دو گره ارايه خواهد شد. گره اول بعد از اتمام ترم و پايان يافتن امتحانات، گروه دوم دو ماه بعد از گروه اول. دانشجوياني كه در اين مدت نتوانند كار عملي خود را ارايه نمايند با هماهنگي آموزش و امتحانات و در صورت موافقت آن‌ها، نمرات اين گروه به همراه نمرات دانشجويان ترم بعد ارايه خواهد شد.

4-       مدرس شما مسئول ثبت نمرات، تاخير در دريافت گواهي قبولي، معدل، و ديگر مشكلات شما نمي‌باشد. تا زماني كه كار عملي خود را به شرحي كه آمد و در زمان مورد نظر ارايه ننماييد براي شما نمره تعلق نخواهد گرفت.

5-      يكي از مهمترين مطالبي كه بايد توجه نماييد، رعايت امانت داري در نقل وقول‌ها و شيوه منبع نويسي است، در صورتي كه به اين مورد توجهي نشود قسمي از نمره شما از دست خواهد رفت.

 

                                                                                               

               موفق باشيد          

جوانمرد ، ممقانی

 

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 20 تیر1387ساعت 21:58  توسط Jafar Mamaghani  | 

قوانين مربوط به كودك‌آزاري

حقوق کودکان هر روزه توسط عده ای نادیده گرفته می‌شود و هر روز کودکانی در چهار دیواری خانه‌های‌شان مورد شکنجه و آزار قرار می‌گیرند، بی آنکه در جامعه انعکاسی یابد و یا مورد کوچکترین حمایت اجتماعی قرار گیرند. در بسياری از موارد زمانی که کودک مورد آزار قرار می‌گيرد خانه را ترک می کند و در اين ميان ممکن است مسائلی پيش آيد که نتوان جبران کرد. بی‌شک يکی از تاثيرات کودک آزاری عواقبی است که در سنين بعدی کودک و بر ذهن او به عنوان عضوی در جامعه بر جای می ماند. براي جلو گيري از اين نوع آسيب‌ها پيمان‌نامه حقوق كودك در سازمان‌هاي جهاني و در ايران قوانين مجلس شوراي اسلامي به تصويب رسيده‌است. بر اساس اين مصوبات، ماده يك پيمان‌نامه حقوق كودك عنوان مي‌كند كه هر انسان زير 18 سال كودك است. و بر اساس قانون حمايت از كودكان و نوجوانان در ايران نيز هر فرد زير 18 سال كودك محسوب مي‌گردد. در مورد كودكان‌مان نه تنها قوانين حمايتی  بسيار کم است بلکه قوانينی که در اين زمينه وجود دارد به درستی اجرا نمی‌شوند. در قوانين ايران پدر به عنوان ولی و سرپرست است. و بعد از تصويب قانون 9 ماده‌اي در مجلس كودك آزاري به عنوان يك جرم عمومي مطرح و پدر از این قانون مستثنی است و به اين شكل در قانون آمده است که تنبيه کودک توسط ابوين به حد تربيت مجاز است. اين حق بر اساس ماده 1178 قانون مدني به پدر داده شده است. در واقع هم برخورد  قانوني و هم نگرش عامه مردم به تنبيه بدنی فرزند اين است که می‌توان از آن برای کنترل استفاده کرد. پس از تصويب اين لايحه 9 ماده‌ای در مجلس شورای اسلامی، کودک‌آزاری يك جرم عمومی شناخته‌شد. يکی از مفاد اين طرح، اين است، که هر فردی در جريان کودک‌آزاری قرار بگیرد، ولی آن را گزارش ندهد، می‌تواند مورد تعقيب قضايی قرار بگيرد.

كدام والدين اقدام به كودك آزاري مي‌كنند

والدين بدرفتار معمولاً كم‌هوش، پرخاشگر، تكانشي‌تر، نابالغ‌تر، و خود انتقادتر از والدين خوش رفتارند.

والدين آزارگر غالبا كودك را مورد تحقير و تمسخر قرار مي‌دهند حتي اگر كودك عمل قابل تمجيدي انجام دهد، والدين از آن به عنوان بهانه‌اي براي انتقادات استفاده مي‌كنند، اين والدين غالبا بدخلق و عصباني‌اند و در مورد مخارج بچه طعنه مي‌زنند و اين گونه والدين روابط ضعيف و محدودي با ديگران دارند، اختلالات شخصيت و بيماريهاي رواني مثل اسكيزوفرني در آنها ديده مي‌شود. و همچنين شايعترين بيماري رواني همچون افسردگي، تا موارد متعدد آن اعتياد، سوء مصرف مواد، پدر و مادرهايي كه سابقه خود‌كشي داشتند يا حتي فكر خودكشي داشته اند و اين‌ها مجموعه عواملي است كه باعث بروز اين مسائل مي‌شود و ديگر مورد كودك‌آزاري مربوط به تجربه خود والدين است. يعني ممكن است خودشان در كودكي مورد كودك‌آزاري واقع شده اند و حال اين وضعيت را در روابط با كودك خود تكرار مي‌كنند. والديني هم كه فاقد مهارتهاي فرزند پروري اند دست به كودك‌آزاري مي‌زنند. مساله ديگر ناتواني در مديريت استرس والدين است. يعني والديني كه نتوانند دشواري‌هاي روزمره زندگي را به درستي تعديل كنند، در مواجهه با فرزند خود، دچار خشم و در نتيجه عكس العملي نامناسب مي‌شوند. نكته ديگر در مورد پدر و مادرهايي است كه در ذات خود گوشه‌گير هستند. يعني ممكن است از نظر موقعيتي در گوشه‌اي دور افتاده باشند، همين منزوي بودن اجتماعي _رواني آدم‌ها را به تدريج خشن مي‌كند، البته عواملي مثل از دست دادن شغل، طلاق، هرگونه موقعيت استرس زايي، حتي مشكلات جسمي‌ و فيزيكي، مي‌تواند احتمال كودك‌آزاري در خانواده را افزايش دهند. البته ممكن است تنها يك عامل، موجب اين گونه كودك‌آزاري نشود، بلكه همه اين عوامل، همچون طيف‌هايي هستند كه جمع شدن چند مورد با هم احتمال كودك‌آزاري را افزايش مي‌دهد (1380). والديني كه بيماري كودك‌آزاري دارند از ارتباط با ديگران دوري مي‌كنند و يا در گردهمايي هاي مربوط به مدرسه حضور نمي‌يابند.

در فرهنگ عامه اين اصطلاح رايج شده كه "بچه بايد کتک بخورد تا آدم شود" و بسيار نکته‌های ديگر که به وفور در گفتگوهای مردم ديده می‌شود. اين حکايت از رخنه‌کردن خشونت در فرهنگ دارد. در اين زمينه برخی از موافقان می‌گويند تنبيه‌هاي جزئي مانند پشت دستش زدن آسيب  چنداني به كودك نمی‌رساند و فقط به او گوشزد می‌کند که بايد رفتارش را تغيير دهد. اما کارشناسان می‌گويند که عرف بودن حتي يک تلنگر، باعث می‌شود که سوء‌رفتار با کودکان جدی گرفته نشود و فقط رفتارهای شديدتر از آن (اگر شناسايی شود) مورد پيگرد قانونی قرار بگيرد. در ايران بيش از  50 درصد والدين در خانواده های ايرانی معتقدند که تنبيه به عنوان يک ابزار تربيتی برای کودک لازم است  و 40 درصد والدين ايرانی  نيز به تنبيه بدنی گرايش دارند.

رواج و عادی بودن بسياری از خشونت‌های کلامی نیز در بين گروه‌های مختلف اجتماعی گاهی به گونه ای است که سطح حساسيت به صفر رسيده و در نتيجه اعضای چنين گروه‌هايی خشونت‌های کلامی را اصلا به رسميت نمی‌شناسد.  سوءاستفاده جنسی از کودکان به علت طبيعت شنيعی که دارد اغلب پنهان می‌ماند و به علت سکوت کودک بسيار دير آشکار می‌شود و در نتيجه اکثر يافته‌‌ها و شواهد فيزيکی که موضوع را اثبات کنند وجود ندارد.

بيكاري، فقر فرهنگي و اقتصادي، آزار ديدگي والدين در كودكي، بارداري ناخواسته اختلافات زناشوئي، ارضاء نشدن نيازهاي عاطفي، والدين آزارگر در كودكي، عزت نفس پائين والدين، داشتن ناپدري و نامادري، داشتن كودكي كه جنسيت يا قيافه ظاهري او مورد رضايت والدين نيست، بيماري رواني و اعتياد والدين از جمله عواملي هستند كه مي‌تواند در كودك‌ آزاري‌ها تاثير گذارد..

کودکانی که مورد آزار قرار می‌گيرد در بزرگسالی همواره احساس خلاء، ناامنی عاطفی و روانی خواهند كرد، مسئوليت پذيری‌شان کم شده و معمولا منزوی و مردم گريز، نامهربان و پرخاشگر از آب در مي‌آيند، كه اگر به اين معضل رسيدگي نشود اين‌ها همان جوانان عاصی و بزهکار ناخواسته آینده خواهند بود. زيرا کودکانی که آزار می‌بينند لاجرم خود آزار رسان می‌شوند. به تعبير ديگر کودکانی که در دوران طفوليت بی هيچ حمايت اجتماعی مورد اذيت و آزار عضوی از خانواده يا شخص خارج از خانواده قرار گرفته باشد، نمی تواند در بزرگسالی به خدمت جامعه‌ای در‌آيند که رنج و آرامش کودکی آنها را نادیده گرفته است.

+ نوشته شده در  جمعه 12 بهمن1386ساعت 18:33  توسط Jafar Mamaghani  | 

نظري مجدد بر طراحي ، تصحيح و تحليل آزمون هاي تشريحي

مقدمه

با توجه به اين كه در آموزش و پرورش فعلاً ،آزمون ها ، به خصوص آزمون هاي تشريحي كاربرد بيشتري دارند؛ و در هر مدرسه در هر سال ده ها آزمون به اين روش ساخته و مورد استفاده قرار مي گيرد، لذا آشنائي كامل تر با نحوه طراحي اين آزمون ها از امور ضروري مي باشد؛ ما در اين مجال اشاره اي كوتاه به نحوه تدوين اين نوع آزمون ها داريم .كساني را كه نياز مند اطلاعات بيشتر هستند؛ به كتاب هاي تخصصي كه در پايان اين مقاله و در بخش منابع آمده است ارجاع مي دهيم .

طراحي آزمون هاي كوتاه پاسخ

آزمون هاي تشريحي را با توجه به آزادي عمل آزمون شونده در پاسخ دادن به سوال هاي آزمون ؛به دو دسته گسترده پاسخ و محدود پاسخ تقسيم مي كنند.در آزمون هاي گسترده پاسخ آزمون شونده هم از لحاظ زمان و هم از لحاظ مقدار پاسخ آزادي كامل دارد؛ ولي در آزمون هاي محدود پاسخ آزمون شونده محدودبوده و آزادي كامل ندارد، وصورت سوال، او را ملزم مي سازد كه تا پاسخ خود را در چهار چوب و شرايطي خاص محدود كند؛ اين سوال ها براي آزمون شونده ، هم از لحاظ زمان و هم از لحاظ مقدار پاسخ محدوديت هايي را قائل مي شود .در واقع ما در آزمون هاي محدود پاسخ ، با محدود كردن پاسخ ها ،تصحيح  پاسخ ها را هماهنگ تر و آسانتر مي كنيم. بيشتر سوالات ساخته شده در مدارس خصوصاً در دوره متوسطه از نوع آزمون هاي محدود پاسخ هستند . مدافعان سوالات تشريحي محاسن زير را براي سوالات تشريحي بر شمرده اند :

1 - تهيه اين نوع سوال ها نسبت به سوالات عيني آسانتر است .

2 - اين نوع سوالات تنها وسيله موجود سنجش توانائي آزمون شونده در پروراندن جواب سوالها و بيان آن ها است.

3 – اين آزمون ها توانائي پاسخ دادن به سوالات را مي سنجد نه توانائي انتخاب (همانند سوالات چهار گزينه اي و …)پاسخ ها را.

4 – اين  آزمون ها موقعّيت هاي واقعي تري را از آزمون هاي عيني به آزمون شوندگان عرضه مي كنند.

در مقابل طرف داران اين سوال ها ،عدّه اي معايب زير را براي اين آزمون ها بر شمرده اند  :

1 – اين آزمون ها نمونه كوچكي از محتواي درس و هدف ها ي آموزشي را اندازه مي گيرند.  ( يعني در يك آزمون تشريحي تعداد كمي سوال مي توان مطرح كرد)

2 – تصحيح برگه هاي امتحاني اين گونه آزمون ها نمي تواند با دقت و به طور عيني (همانند آزمون هاي چهار گزينه اي و … ) انجام گيرد، يعني اصلاح برگه هاي امتحاني بيشتر وابسته به نظر مصحح است و عيني نمي باشد.

3 – تصحيح برگه هاي امتحاني اين آزمون ها  بسيار وقت گير است. با توجه به تشريحي بودن سوالات مصحح بايد تمام پاسخ ها را دقيقاً بخواند؛و اين امر بسيار وقت گير خواهد بود.

معلّمان براي تهيّه ي يك آزمون مناسب مي توانند؛ چهار تذكر مهم را مد نظر قرار دهند(هومن ،1372) 1 – در نوشتن آزمون همواره پيش نويس آن را به خاطر داشته باشيد و به آن توجه كنيد.2- پيش نويس آزمون را آماده كرده و آن ها را بعد از چند روز مجدداً مورد بررسي قرار دهيد. 3- سعي كنيد يك يا چند نفر از همكاران شما( همكاران هم رشته اي )سوال هاي آزمون شما را بررسي كنند تا در صورت نامناسب بودن سوالي ، از آن انتقاد كنند. 4 - در پيش نويس سوالات بيش از تعداد مورد نياز سوال تهيه كنيد.

براي دوري از معايب اين نوع سوالات بايد به گونه اي سوالات طراحي شوند كه تا حد امكان از معايب اين سوالات كاسته شود. براي همين منظور در تدوين سوالات تشريحي رعايت قواعد زير لازم و ضروري مي نمايد.(سيف ،1378)

1 - در نوشتن صورت سوال ها  با رعايت جدول بارم بندي ( يا تهيّه ي جدول مشخصات دو بعدي هدف - محتوا ) دقت شود ،كه سوال ها به طور مستقيم به هدف هاي آموزشي مربوط شوند.

2- سوال هاي تشريحي، تنها به اندازه گير ي هدف هائي محدود شوند كه با ساير آزمون ها قابل اندازه گيري نمي باشند.

3 – صورت سوالات تشريحي را با عبارات و كلمات واضح و روشن بنويسيد و از كلي گويي و از ابهام پرهيز كنيد.

4- به جاي به كار بردن كلمات "چه كسي"،"چه وقت"،"كجا" ومانند اين ها از كلماتي مانند "چرا"،"چگونه "،"به چه دليل" و مانند اين ها استفاده شود چون اين كلمات سطوح بالاتر يادگيري را    مي سنجند.( در حيطه شناختي )

5 – به آزمون شوندگان اجازه انتخاب چند سوال از ميان تعدادي سوال را ندهيد.

6 – براي پاسخ دادن به سوال ها ،زمان كافي در نظر بگيريد و حدالامكان زمان هر سوال را به طور جداگانه مشخص كنيد.(حداقل زمان كل امتحان را در صفحه اول سوالات قيد كنيد )

 7 – با نوشتن سوال هايي كه به جواب كوتاه نياز دارند، تعداد سوالات را افزايش دهيدو مشكل نمونه گيري را با اين روش حل كنيد.( چون در سوالات تشريحي به اجبار تعداد محدودي سوال مي توان گنجانيد )

8 – عواملي را كه در ارزشيابي دخالت خواهيد داد از پيش تعيين كنيد و آن ها را به اطلاع آزمون شوندگان برسانيد( تهيه بارم اصلاح قبل از شروع به اصلاح برگه ها و در صورت امكان قبل از اخذ امتحان)

پيشنهاد مي شود (سيف ،1378) قبل از تكثير سوالات و اجراي آزمون از بابت موارد زير اطمينان كامل حاصل كرد.

1- آيا سوال هاي شما تنها آن دسته از هدف هاي آموزشي را شامل مي شوند؛ كه با انواع ديگرآزمون ها به خوبي قابل اندازه گيري نيستند؟

2 - آيا سوال هاي شما به هدف هاي آموزشي تان مربوط مي شوند ؟

3 – آيا سوال هاي شما طوري نوشته شده اند كه آزمون شوندگان را به سوي پاسخ هاي مورد انتظار هدايت كنند؟ يعني :

 الف . آيا سوالات به زمينه مشخصي محدود شده اند؟

ب . آيا كلمات توصيفي مانند "حل كنيد "،"مقايسه كنيد"،"تعريف كنيد"را به جاي "بحث كنيد"يا "بررسي كنيد" به كار برده ايد؟

ج . آيا براي سوال هاي گسترده پاسخ آزمون شوندگان را از طريق دادن راهنمائي هاي اختصاصي به جواب دادن هدايت كرده ايد؟

4 – آيا شمادر سوال هايتان شما موقعيّت هاي تازه اي را به كار برده ايد؛ به گونه اي كه اصالت فكري آزمون شوندگان را بر انگيزاند؟

5- آيا سوال هاي شما از جهات زير متناسب با آزمون شونده گان است؟

 الف . سطح دشواري

 ب . زماني كه در اختيار آزمون شوندگان قرار مي دهيد.

ج . پيچيدگي مطلب

6- آيا از همه آزمون شوندگان خواسته ايد كه به همه سوالات پاسخ دهند؟

در واقع بعد از اطمينان از پاسخ مثبت به سوال هاي بالا مي توان به تكثير سوالات امتحاني تشريحي كوتاه پاسخ پرداخت و در غير اين صورت بهتر است اشكالات مورد نظر را بر طرف كرد و بعد اقدام به تكثير سوالات آزمون پرداخت.

دراينجا نمونه ي سوالي را كه از جغرافيا به صورت  نامناسب تهيه شده است مطرح مي نماييم.

به نظر شما چرا زبان عربي از زبان هاي مهم دنيا است؟

سوال بالا را مي توان به صورت زير تغيير داد تا شكل مناسبي پيدا كند.

دليل اهمّيت زبان عربي چيست؟

 

قواعد تصحيح سوالات تشريحي

    براي كاهش ذهني بودن امر تصحيح و نمره گذاري امتحانات انشايي و كاستن از نظر شخصي مصّحح در نمره گذاري ورقه هاي امتحاني رعايت نكات زير مهم به نظر مي رسد.

     1 -پاسخ سوال ها را براساس هدفي كه سوال را طرح كرده ايد تصحيح كنيد.

    2 – با نوشتن يك پاسخ نمونه به سوال مورد نظر از دخالت عوامل غير مربوط جلو گيري كنيد.

3 – سوالات را يك به يك اصلاح كنيد؛ يعني ابتدا سوال شماره 1 تمام ورقه ها را تصحيح كرده و بعد به سراغ سوال دوم برويد ، و تمام سوالات را به اين صورت تصحيح كنيد.

4 – ورقه ها را بدون توجه به نام صاحب ورقه تصحيح كنيد.

5 – در صورتي كه ورقه ها را در اختيار دانش آموزان قرار خواهيد داد نظرات خود را ،راجع  به جواب دانش آموزان در مقابل آن بنويسيد.

6 – در صورت امكان از يكي از همكاران ( هم رشته اي ) خود بخواهيد كه چند سوال را كه شما تصحيح كرده ايد، دوباره اصلاح كنند.

7 – تمام پاسخ هاي آزمون شوندگان به يك سوال را در يك جلسه و بدون وقفه زماني تصحيح كنيد.

8 – از روش تحليلي در نمره گذاي (در آزمون هاي پيشرفت تحصيلي) استفاده كنيد. به اين صورت كه پاسخ نمونه را به اجزاي كوچكتري تقسيم كرده و به هر قسمت امتياز جداگانه اي در نظر بگيريد.

با رعايت موارد بالا ميزان دقت نمره گذاري در آزمون هاي تشريحي بسيار بالا مي رود ؛ و در غير اين صورت نمره گذاري ورقه بيشتر تحت تاثير نظر مصحّح بوده و اوراق امتحاني در مقايسه با هم متقاوت نمره گذاري خواهند شد.

تحليل سوالات  آزمون هاي تشريحي

بيشتر تحليل سوال ها درآز مون هاي عيني متداول است ولي در آزمون هاي تشريحي نيز براي تحليل سوالات و بررسي اشكال هاي سوالات كاربرد دارد روشي كه در زير مطرح مي شود روشي است كه ويتني و سيبرز براي اين نوع آزمون ها مطرح كرده است .براي اقدام به تحليل تك تك سوالات محاسبه دو شاخص به نام هاي ضريب دشواري و ضريب تميز الزامي مي باشد كه در زير به نحوه محاسبه هر يك از اين ضرايب مي پردازيم و بعد نحوه تفسير هريك از ضرايب را مورد بررسي قرار مي دهيم.

ضريب دشواري و ضريب تميز

    بعد از اينكه آزمون درمورد يك گروه اجرا كرديم و ورقه ها ي آن ها را اصلاح نموديم اوراق امتحاني را به ترتيب نمرات به صورت نزولي و يا صعودي مرتب مي كنيم و 25 درصد ورقه ها را از نمرات بالا به عنوان گروه قوي و 25 درصد ورقه ها را از پايين به عنوان گروه ضعيف انتخاب       مي نماييم .براي هر سوال مجموع نمرات گروه بالا و پايين را حساب مي نماييم و از فرمول هاي زير براي محاسبه ضريب دشواري و ضريب تميز  استفاده مي كنيم.

 

 

 

ضريب دشواري

ضريب تميز

دراين فرمول ها :

 

                           مجموع نمره هاي افراد يا برگه هاي گروه بالا (25 درصد بالا )

                       مجموع نمره هاي افراد يا برگه هاي گروه پايين (25 درصد پايين )

     تعداد برگه هاي 25 درصد گروه مورد نظر

                                                            پايين ترين نمره ممكن در سوال

 

بالاترين نمره ممكن در سوال

 

با استفاده از فرمول هاي بالا مي توان براي تك تك سوالات ضريب دشواري و ضريب تميز محاسبه كرد ولي بعد از محاسبه اين ضرايب چگونه مي توان از اين ضرايب استفاده كرد؟عددي كه در ضريب دشواري به دست مي آيد بين صفر و يك است.ضريب دشواري يك به اين معني است كه تمام آزمودني ها به سوال مورد نظر جواب درست داده اند و اين به اين معنا است كه سوال مورد نظر بسيار آسان بوده است ولي ضريب دشواري صفر به اين معني است كه هيچكس به سوال مورد نظر جواب درست نداده است و در واقع سوال بسيار دشواري است در عمل ضريب دشواري به دست آمده بين صفر و يك مي باشد  واين ضريب هر چه قدر به يك نزديك تر باشد سوال مورد نظر سوال آساني است و هر قدر سوال مورد نظر به صفر نزديك تر باشد بيانگر اين است كه سوال مورد نظر سوال دشواري است .

عددي كه در ضريب تميز به دست مي آيد معمولا بين صفر و يك است.ضريب تميز يك به اين معني است كه سوال مود نظر توانسته است كه بين گروه قوي و ضعيف تفاوت قايل شود و هدف آزمون هم اين است  ولي ضريب تميز صفر به اين معني است كه سوال مورد نظر نتوانسته است بين دو گروه قوي و ضعيف تفاوت قايل شود و در واقع سوال مناسبي براي جدا كردن كروه قوي و ضعيف نمي باشد. در عمل ضريب تميز به دست آمده بين صفر و يك مي باشد  واين ضريب هر جه قدر به يك نزديك تر باشد سوال مورد نظر سوال داراي قدرت تميز مناسبي  است و هر قدر سوال مورد نظر به صفر نزديك تر باشد بيانگر اين است كه سوال مورد نظر توانايي جدا كردن دو گروه قوي و ضعيف را از هم ندارد اما گاهي اتفاق مي افتد كه ضريب تميز به دست آمده منفي مي باشد و اين به آن معنا است كه سوال مورد نظر سوال نامناسبي است كه نياز به تجديد نظر دارد و يا اين كه دانش آموزان مطلب مورد نظر را به درستي ياد نگرفته اند.

فهرست منابع:

- سيف ، علي اكبر (1378)روشهاي اندازه گيري و ارزشيابي آموزشي،تهران:انتشارات دوران.

- سيف ، علي اكبر ،اندازه گيري و ارزشيابي پيشرفت تحصيلي،تهران:انتشارات آگاه.

- هومن،حيدر علي.(1372)اندازه گيري هاي رواني و تربيتي و فن تهيه تست ، تهران : انتشارات پارسا.

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه 12 بهمن1386ساعت 18:31  توسط Jafar Mamaghani  | 

هنجاريابي پرسشنامه اختلالات رفتاري راتر فرم معلّم بر روي دانش آموزان ابتدائي شهرستان بناب  1382+ 

پژوهشگر: جعفر ممقاني

 

براي انجام هنجار يابي پرسشنامه مذكور از ميان جامعه مورد مطالعه تعداد 550 نفر به روش نمونه برداري طبقه اي انتخاب گرديد و آزمون بر روي آنها اجرا شد، ابزار مورد نظر پرسشنامه 30 سوالي راتر، فرم معلّم بود كه به شكل سه گزينه اي است، براي محاسبه اعتبار پرسشنامه مورد نظر از روش هاي آلفاي كرونباخ، بازآزمائي و دو نيمه كردن استفاده شد. اعتبار بدست آمده به ترتيب براي سه روش بالا برابر 8914/0، 817/0 و 85/0 بودند. براي روايي نيز از روايي ملاكي استفاده شد كه همبستگي بين نمرات راتر با نمرات ادبيات برابر 41/0- در سطح 01/0، معني دار، رياضي 229/0- در سطح 05/0 معني دار و بامعدل كلاسي همبستگي معني دار نبود، براي روايي سازه آزمون  از روش تحليل مؤلفه هاي اصلي(  P C ) با استفاده از چرخش واريماكس استفاده شد نتايج نشان داد كه پرسشنامه مزبور از 6 عامل اشباع شده است كه در مجموع 53 درصد كل واريانس را تبين مي كند، تشكيل شده است. بعد از محاسبات اعتبار و روايي پرسشنامه از آزمون تحليل واريانس يك راهه  براي آزمون اين فرض كه بين نمرات پايه هاي تحصيلي تفاوت معني داري وجود دارد، استفاده شد. با توجه به اين كه تفاوت معني داري بين ميانگين هاي پايه هاي دوم ابتدائي و سوم، چهارم و سوم. پنجم و سوم ابتدائي وجود داشت، لذا نرم هاي درصدي مناسب براي هر 5 گروه( اول ابتدائي تا پنجم ابتدائي ) تهيه گرديد.

 

+ نوشته شده در  جمعه 12 بهمن1386ساعت 18:22  توسط Jafar Mamaghani  |